Vegan voeding voor huisdieren

Vegan voeding voor huisdieren betekent dat je gezelschapsdieren, meestal honden en katten, voeding geeft zonder ingrediënten van dierlijke oorsprong. Het onderwerp zorgt voor voortdurende discussie tussen dierenartsen, diervoedingsdeskundigen en veganisten. Sommige veganisten vinden dat gewoon dierenvoer botst met hun ethische bezwaren tegen de veehouderij (zie ethisch veganisme en bio-industrie), terwijl veel dierenartsen benadrukken dat de voedingsbehoeften van het huisdier voorop moeten staan en dat elke voeding volledig en uitgebalanceerd moet zijn.

Dit artikel zet de belangrijkste argumenten op een rij. Het is geen vervanging voor advies van een gekwalificeerde dierenarts.

Achtergrond

Dierenvoer is van oudsher gebaseerd op vlees, vis en dierlijke bijproducten. Commercieel vegan dierenvoer kwam aan het eind van de 20e eeuw op de markt en het aanbod is sindsdien gegroeid, samen met de belangstelling voor de milieu-impact van dierenvoer en het welzijn van de dieren die ervoor worden gebruikt.

Voedingsdeskundigen benadrukken over het algemeen dat dieren specifieke voedingsstoffen nodig hebben, en niet specifieke ingrediënten. In principe kunnen die voedingsstoffen uit planten, mineralen of synthetische bronnen komen, zolang de totale voeding elke benodigde voedingsstof in de juiste hoeveelheid levert en in een vorm die het dier kan gebruiken. De praktische vraag is of een bepaalde voeding dat ook echt doet.

Honden

Honden worden over het algemeen gezien als omnivoren. In de loop van de domesticatie zijn ze zetmeel efficiënter gaan verteren dan wolven, en ze kunnen sommige voedingsstoffen zelf aanmaken die katten niet kunnen aanmaken.

• Veel veterinaire voedingsdeskundigen achten het mogelijk dat honden gezond blijven op plantaardige voeding, als die voedingskundig volledig is en zorgvuldig is samengesteld.
• Commerciële voeding die aangeeft te voldoen aan erkende voedingsnormen, zoals die van AAFCO in de Verenigde Staten of FEDIAF in Europa, wordt over het algemeen gezien als een veiligere keuze dan zelfgemaakte voeding.
• Zelfgemaakte plantaardige voeding geeft een groter risico op tekorten en moet alleen worden gebruikt met recepten die zijn samengesteld door een gekwalificeerde veterinaire voedingsdeskundige.
• Sommige enquêtes onder eigenaren suggereerden dat honden op vegan voeding niet minder gezond waren dan honden die vlees kregen, maar zulke onderzoeken zijn gebaseerd op wat eigenaren zelf melden, en veel dierenartsen pleiten voor strenger, gecontroleerd onderzoek op de lange termijn.

Zorgen die soms worden genoemd zijn een voldoende eiwitkwaliteit, taurine en L-carnitine bij bepaalde rassen, en het mogelijke verband tussen sommige graanvrije en peulvruchtrijke voeding en een hartaandoening die gedilateerde cardiomyopathie heet. Dat verband wordt onderzocht en is nog niet opgehelderd.

Katten

Katten zijn strikte carnivoren: ze zijn in de evolutie afhankelijk geworden van voedingsstoffen die van nature in dierlijk weefsel zitten. Ze hebben onder andere nodig:

1. Taurine – een aminozuur dat essentieel is voor de gezondheid van hart en ogen.
2. Arachidonzuur – een vetzuur dat katten niet in voldoende hoeveelheden kunnen aanmaken.
3. Kant-en-klare vitamine A – katten kunnen bètacaroteen uit planten niet omzetten in vitamine A.
4. Veel eiwit en specifieke aminozuren.

Deze voedingsstoffen kunnen synthetisch worden gemaakt en worden vaak toegevoegd aan zowel gewoon als vegan kattenvoer. Voorstanders vinden daarom dat een goed samengestelde en aangevulde plantaardige voeding in de behoeften van een kat kan voorzien. Critici, waaronder veel veterinaire organisaties, stellen dat er te weinig bewijs op de lange termijn is, dat er weinig ruimte is voor fouten en dat tekorten ernstige ziekten kunnen veroorzaken. Sommige dierenartsen maken zich ook zorgen over de urinewegen, omdat voeding de pH van de urine beïnvloedt en vooral katers vatbaar zijn voor verstoppingen van de urinewegen.

Het debat is niet beslecht en de standpunten onder professionals lopen uiteen. De meesten zijn het erover eens dat als plantaardige voeding voor een kat al wordt overwogen, het moet gaan om een volledig commercieel product dat aan erkende normen voldoet, met regelmatige controles bij de dierenarts, inclusief bloed- en urineonderzoek.

Andere gezelschapsdieren

Veel populaire gezelschapsdieren zijn van nature herbivoor en krijgen standaard plantaardige voeding, zoals konijnen, cavia’s, chinchilla’s en veel landschildpadden. Hun voedingsbehoeften verschillen onderling, en voeding die past bij de soort is essentieel.

Ethische overwegingen

Veganisten denken heel verschillend over gezelschapsdieren:

• Sommigen geven gewoon dierenvoer, omdat ze de gezondheid en natuurlijke behoeften van het dier voorop stellen.
• Sommigen geven honden plantaardige voeding onder begeleiding van een dierenarts, terwijl ze katten gewoon voer geven.
• Sommigen kiezen ervoor om herbivore dieren te adopteren.
• Sommigen verkennen alternatieven zoals dierenvoer op basis van insecten of kweekvlees, waarvan de plaats binnen het veganisme ter discussie staat.

Veel veganisten benadrukken het belang van dieren adopteren uit asielen en dierenopvangplekken in plaats van ze bij fokkers te kopen. Discussies over de ethiek van het houden van huisdieren hebben ook te maken met speciësisme.

Veelgegeven aanbevelingen

• Raadpleeg een dierenarts voordat je de voeding van je huisdier verandert.
• Gebruik volledige voeding die aan erkende normen voldoet in plaats van zelfbedachte recepten.
• Verander de voeding geleidelijk.
• Houd gewicht, vacht, energie en gedrag in de gaten en laat je dier regelmatig controleren.

Zie ook

• Ethisch veganisme
• Speciësisme
• Dierensanctuaria
• Bio-industrie